भैरोबाच्या नावानं…चांगभलं !!!

पूर्वप्रकाशित  :  लोकप्रभा - दिनांक १८  डिसेंबर २०१४ : पान क्र.६८



थंडीचा पारा प्रत्येक क्षणागणिक वाढतच चाललाय…आकाशात लाखो ग्रहता-यांचं संमेलन भरलंय…कुणी त्यातले गुरु,शुक्र,सप्तर्षी,मृग नक्षत्र ओळखून आम्हालाही खगोलशास्त्राची सैर करून आणतोय…कोणी सह्याद्रीतल्या थरारक चढाईचे अनुभव सांगतोय तर कोणाला भुताखेतांच्या गप्पा मारायचा मनापासून आग्रह केला जातोय !!! हरिश्चंद्राच्या अस्ताव्यस्त पसरलेल्या अजस्त्र कड्यांनी पाठीमागे फेर धरलाय…ज्याची रौद्रता मिट्ट काळोखातही डोळ्यांना स्पष्टपणे जाणवतीये….पाचनईमधल्या आमच्या तुकाराम भोईरच्या हक्काच्या ओसरीवर वीस "अट्टल आणि सराईत" डोंगरभटक्यांची ही हळूहळू रंगू लागलेली मैफिल पाहून कोणालाही हेवा वाटला असता ज्याला आम्ही स्वत:ही अपवाद नव्हतोच !! घडाळ्याचे काटे बारावर येउन स्थिरावले तरी प्रचितगड,भैरवगड,पाथरा,कोंडनाळ वगैरे शब्द अजूनही जागेच होते !!!

मायबोलीच्या भटक्या लेखकांचं सालाबादप्रमाणे भरलेलं स्नेहसंमेलनही त्याच्या स्थळाप्रमाणेच भन्नाट होतं !! आमच्या अजय ढमढेरे काकांच्या शब्दात "हरिश्चंद्राचे उपग्रह" म्हणावेत अशा नगर जिल्ह्यातल्या आणि सह्याद्रीचा अर्क दाखवणा-या तीन किल्ल्यांची झालेली निश्चिती हीच आमची उत्कंठा आणि हुरहूर वाढवायला कारणीभूत होती. शिरपुंजे उर्फ आंबीतचा भैरवगड,कोथळ्याचा भैरोबा दुर्ग आणि हरिश्चंद्रगडाचा काहीसा उपेक्षित शेजारी असणारा कलाडगड ह्यांचे दर्शन आणि सोबतीला भक्कम ट्रेकर्सची साथ हाच ह्या ट्रेकचा "युएसपी" होता. शनिवार उजाडताना शिरपुंज्यात पोहोचलो तेव्हा पूर्वेचं दार नुकतच उघडून लालबुंद झालेल्या लोहगोलाने काही सोनेरी कवडसे अभिषेक म्हणून भैरोबाच्या अनगड राउळावरही टाकले आणि ते दृश्य बघताना आम्हीही सुखावलो !!!



तीन कातळकड्यांचा मिळून बनलेल्या भैरवगडाच्या मधल्या आणि उजवीकडच्या कातळकड्याच्या मधोमध एका गुहेत भैरोबा वसलाय !!! शिरपुंज्यातूनही त्याची ती गुहा,बाहेरची रेलिंग्स आणि गुहेची ओळख पटवून देणारे झेंडे स्पष्ट दिसत होते.  



गावातून शेतं तुडवत दहा मिनिटांच्या आत ह्या स्वागतकमानीपाशी पोहोचता येतं. हा भैरोबा म्हणजे पंचक्रोशीचं श्रद्धास्थान !! कमानीवरच्या फोटोत दिसत असल्याप्रमाणे खरं तर गडावर खंडोबा वसलाय. पण त्याला आणि पुढे ह्या गडाला "भैरव" गड कोणी केलं कुणास ठाऊक. कोणी इथे पदर पसरायला येतं तर कोणी त्या शक्तीला धन्यवाद द्यायला !!! आम्ही मात्र भैरवगडावरून दिसणा-या सह्याद्रीच्या दुर्गमतेपुढे नतमस्तक व्हायला आलो होतो. 


शिरपुंज्यातून गडावर जाण्यासाठी प्रशस्त वाट आहे. वाट कसली…राजमार्गच !!! भैरोबाच्या भक्तांनी सह्याद्रीच्या भक्तांसाठी तयार केलेला !! गडाचा जवळपास ऐंशी टक्के भाग चढून झाला की ग्रामस्थांनी दरीच्या कडेला संरक्षक रेलिंग्स लावली आहेत !! म्हणजे गडमाथा जवळ आला तर…


गडाच्या मार्गावर कुणी अनामिक कारागिराने कातळात खोदलेल्या पाय-या आपला मार्ग सुकर करतात. 


शेवटच्या नाळेतली खडी चढण सकाळच्या थंडाव्यामुळे आणि गडाच्या कड्यांनी दिलेल्या सावलीमुळे सुसह्य झाली.  


शिरपुंज्यातून निघाल्यापासून तासाभरात भैरवगड आणि त्याच्या शेजारच्या डोंगराच्या खिंडीत पोहोचलो आणि एखादया जादूगाराने त्याच्या पोतडीतून अनपेक्षितपणे काहीतरी काढावं आणि बघणा-याचे डोळेच विस्फारले जावेत तसं दृश्य समोर आलं. मुळा खो-यात हरिश्चंद्राच्या सभोवार फेर धरलेल्या किल्ल्यांनी,सुळक्यांनी आणि अफाट पसरलेल्या डोंगरांनी जो काही नजारा पेश केला त्याच्यासाठी शब्दच थिटे पडावेत !!! कलाडगड,न्हाप्ता,कलाडचा अंगठा,कोंबडा सुळका,कोथळ्याचा भैरवगड आणि असे कितीतरी !!! ह्या सगळ्यावर कडी करणारा सह्याद्रीचा अनभिषिक्त सम्राट…साक्षात हरिश्चंद्रगड मुळा खो-यातल्या ह्या सह्याद्रीच्या लोभस रूपाचं एखाद्या इतिहासपुरुषाप्रमाणे रक्षण करत होता !!! त्याचा बालेकिल्ला,तारामती शिखर,टोलारखिंड,वेताळधार,रोहिदास शिखर आणि पश्चिमेकडे अनादी अनंत काळापासून ठाण मांडून बसलेला कोकणकडा…हे दृश्य वर्णनाच्या पलीकडचंच !! घडाळ्याच्या काट्यांनी डोळ्यांच्या भिरभिरण्यावर हुकुमत गाजवत पावलं उचलायला भाग पाडलं. भैरवगडच्या अगदी शेवटच्या टप्प्यात खणखणीत अशा पाय-या असून त्या चढून आलो की गडाचा पूर्णपणे उध्वस्त झालेला दरवाजा आहे. त्याच्या कमानीच्या बुरुजांनीच काय ते गडाचं गडपण राखलंय. भैरवगडच्या विस्तीर्ण पठारावर आमचं पाऊल पडल्याक्षणीच त्याचं दुर्गमत्व नजरेत भरलं. दरवाजातून थोडीशी उजवीकडे गेलेली वाट भैरोबाच्या गुहेकडे घेऊन जाते. शिरपुंज्याच्या ह्या अनवट दुर्गरत्नाने आपल्या माथ्यावर पाण्याची असंख्य टाकी धारण करून स्वत:ची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. पाण्याची अनेक जोडटाकी भैरवगडावर आहेत, ह्यातल्या काही टाक्यांचं पाणी चवीला ठिकठाक तर काही अगदीच पचनसंस्थेशी प्रतारणा करणारं.











शिरपुंजे गावाच्या माथ्यावर असलेल्या कड्याच्या एका नैसर्गिक गुहेत भैरोबाचं ठाणं आहे.  दोन दालनांच्या गुहेतील एका दालनात खंडोबाची कमालीची देखणी मूर्ती तर त्याच्या शेजारच्या दालनात चार - पाच लोक झोपू शकतील एवढी जागा !!



गुहेच्या बाहेरच्या बाजूला जवळपास अर्धा पुरुष उंचीच्या वीरगळी आहेत. काहींवर देव - देवतांची चित्र कोरलेली आहेत तर काहींवर काही प्रसंग कोरलेले आहेत. कलाकुसर मात्र अग्गदी नजरेत भरण्यासारखी !!!







गडाच्या ह्या भागात पाण्याच्या टाक्यांशिवाय बघण्यासारखं काSSSही नाही. गुहेपासून समोर थोडक्या उंचीचा गडमाथा आहे. ह्या माथ्याकडे जातानाही पाण्याची काही टाकी आहेत पण ह्यातील एक खांबटाकं म्हणजे अमृतकुंभच !!! स्फटिकासमान नितळ पाणी आणि चव म्हणजे स्वर्गीय !!! भैरवाच्या दर्शनासाठी रणरणत्या उन्हात गड चढून आलेल्या भक्तांची तहान निवारण्याचं पूर्ण सामर्थ्य ह्या जळात सामावलंय !!




टाक्यापासून समोर दिसणारा गवताळ गडमाथा आणि त्याची पाठराखण करणारा शिंदोळा डोंगर  म्हणजे लाजवाब !! 

खांबटाक्यापासून पाचव्या मिनिटाला गडमाथा गाठला तेव्हा पश्चिमेकडची हरिश्चंद्र रांग ब-यापैकी स्पष्ट झाली होती. भैरवगडाच्या सर्वोच्च माथ्यावर एक झेंडा आणि त्याच्या थोडसं पुढे काही खांबटाकी आहेत. बाकी गडमाथ्यावर नाही तर गडमाथ्यावरून बघावं असं स्वप्नील दृश्य !! 








अकराच्या ठोक्याला शिरपुंजे गावात परतलो तेव्हा ऊन भाजून काढू लागलं होतं. दोन घास पोटात ढकलून आंबीत - शिसवद मार्गे भैरोबा दुर्गाच्या पायथ्याचं कोथळे गाव जवळ आलं तेव्हा छोटासा भैरोबा दुर्ग रणरणत्या उन्हात एकुटवाणा थांबला होता !! गडाच्या पायथ्याला टोलारखिंडीची दिशा दाखवणारी पूर्णपणे गंजलेली पाटी आहे…बहुदा "इतिहासकालीन" असावी !! आणि त्याच्या शेजारी वनखात्याने गडाचा मार्ग दाखवणारा दिशादर्शक फलक बसवला आहे. भैरोबा दुर्ग कळसुबाई - हरिश्चंद्र अभयारण्याच्या कक्षेत येत असल्याने आणि हा भैरोबा पंचक्रोशीचं श्रद्धास्थान असल्याने वनखात्याने गडावर आवश्यक त्या सगळ्याच सोयी केल्या आहेत. 








भैरोबा दुर्गाची वाटही अगदी ठसठशीत आणि प्रशस्त. पायवाटेच्या सुरुवातीपासून ते अगदी गडमाथ्यापर्यंत "निबिड" म्हणावं असं जंगल आहे. आपल्या थंडाव्यानं आणि हिरवेपणानं डोळ्याला आणि शरीराला सुखावणारं !! पण ही गूढ शांतता भंग केली ती एका अनामिक फडफडीनं….डोळ्याची पापणी लावायच्या आत एका  एक पांढरी आकृती झाडावरून दुस-या झाडावर उडत गेली आणि त्याचा वेध आमच्या नजरेनं घेतला !!! भटकंतीलं अक्षरश: "स्वर्गसुख" म्हणावं असा पांढराशुभ्र स्वर्गीय नर्तक (Paradise Flycatcher) आमच्या समोरच्या एका फांदीवर आपली लांबलचक शेपूट खाली सोडून निवांत बसला होता आणि त्याच्याकडे बघणा-या डोळ्यांचं भानच हरपलं होतं !!! "प्रथम तुज पाहता…जीव वेडावला" ह्या पंक्तीत चपखल बसणारं हे दृश्य !! अत्यंत लाजरा असणारा हा पक्षी नजरेस पडल्यास तुमच्यासारखा भाग्यवान दुसरा कुणीही नाही !!


स्वर्गीय नर्तक  - छायाचित्र : जगप्रसिद्ध बर्ड फोटोग्राफर क्लिमेंट फ्रान्सिस ह्यांच्या वेबसाईटवरून साभार  

हळूहळू भैरोबा दुर्गाची चढण आता त्याच्या कातळकड्याच्या पोटाशी घेऊन जात होती आणि त्याच्या जंगलाचं देखणेपण वाढतच जात होतं.  



 भैरोबा दुर्गाच्या कातळकड्याच्या पोटात दोन गुहावजा पाण्याची टाकी आहेत. वनविभागाने इथे येणा-या भक्तांच्या सोयीसाठी दोन लोखंडी जिनेसुद्धा बसवले आहेत. गडाच्या शेवटच्या टप्प्यातील घळ पार करताना खोदीव पावट्या लागतात आणि हा "किल्ला" असल्याची जाणीव होते. गडाची शेवटची शिडी चढण्याच्या आधी त्या शिडीच्या पायथ्याला थंडगार पाण्याचं खोदीव टाकं आहे…वरून शेवाळलेलं तर आतून थंडगार !!! श्रमाचा निचरा करणारं !!




वनविभागाने त्याची रसिकता सिद्ध करत इथेच दोन लोखंडी बाकं बसवली आहेत. ही जागा म्हणजे भैरोबा दुर्गावरची सर्वात सुंदर जागा म्हणावी लागेल. त्याच्या कातळकड्याच्या थंडगार सावलीत बसून समोरच्या सह्यरांगांचं असीम दृश्य न्याहाळतानाचा आनंद काही औरच !!


 पुढे गडाची नव्वद फुटांची शिडी चढून गेलो की आपला गडावर प्रवेश होतो. गडाच्या समोरच उभी ठाकली आहे हरिश्चंद्राची भव्य वेताळधार !! जणू काही भैरोबा दुर्गाला कुशीत घ्यायला निघालेली !! गडाच्या माथ्याच्या मधोमध भैरोबाचं उघड्यावरचं देवस्थान,त्याच्यासमोर पिण्याच्या पाण्याची टाकी आणि दोन दगडी दीपमाळा !! 


पण इथून ३६० अंशात दिसणारं सह्याद्रीच्या रौद्र रांगांचं दुर्गमत्व बघताना आम्हीही सुखावलो. पूर्वेकडे कुंजरगड उर्फ कोंबडकिल्ला,त्याच्या डावीकडे बाळूबाई डोंगर,दक्षिणेकडे अजस्त्र असा कारकाई पर्वत,पश्चिमेकडे हरिश्चंद्रगड व टोलारखिंड, उत्तरेकडे शिरपुंज्याचा भैरवगड,बेभान पसरलेला घनचक्कर डोंगर व त्याची मुडा - गवळदेव ही शिखरं आणि दूरवर पाबरगड !!! बास….पैसा वसूल !!! भैरोबा दुर्गाच्या पश्चिमेकडे पाण्याची जोडटाकी असून त्या धारेच्या शेवटी काळ्या पाषाणातील भक्कम तटबंदी उभारली आहे !!  

भैरोबा दुर्गाला खेटून उभ्या असलेल्या ह्या छोट्याश्या टेकडीला कुणा अनामिक भाविकाने "देवाचा गाढव" असं नाव दिलंय. भैरोबा दुर्ग म्हणजे देवाचा रथ आणि तो ओढणारा हा गाढव !!! ह्या अचाट कल्पनाशक्तीला मात्र मानाचा मुजरा !! 







भैरोबा दुर्गाची फेरी ही फार फार तर अर्ध्या तासाची पण मनाचं समाधान म्हणाल तर ब्रम्हांडाएवढं !!! त्याची जागा,परिसर,वरून दिसणारा सह्याद्रीचा मुग्ध नजारा म्हणजे केवळ अप्रतिम !! प्रसन्न मनाने कोथळे - पाचनई रस्त्यावरच्या लव्हाळी गावात पोहोचलो आणि आमच्या नंदू भांगरेच्या अन्नपूर्णेच्या हातचं परिपूर्ण आणि अतिशय स्वादिष्ट जेवण जेवलो तेव्हा मन ख-या अर्थाने तृप्त झालं. लव्हाळी गावाचं "लोकेशन" म्हणजे निसर्गचित्रात शोभावं असंच !! हरिश्चंद्रगडाने जणू काही त्याला लाडाने आपल्या कुशीत घेतलंय !! ग्रामस्थही अगदी आतिथ्यशील !! इथे एखादा मुक्काम सवड काढून करायलाच हवा !!





तळपत्या भास्कराची रखरख कमी झाली तेव्हा आम्ही पाचनईच्या वाटेला लागलो. खरं तर लव्हाळी गावाच्या सौंदर्याचं रसपान करत असतानाच संध्याकाळ झाली. पण लव्हाळी - पाचनई घाटामध्ये एक क्षण असा आला की आम्ही स्वत:ला रोखूच शकलो नाही आणि जगाचाही विसर पडावा असं दृश्य डोळ्यात भरलं !!! सूर्यास्ताच्या समयी झालेल्या सप्तरंगांच्या रंगपंचमीमध्ये मुळा खोरं अक्षरश: न्हाऊन निघालं होतं !! कलाडगड,कलाडचा अंगठा,कुमशेतचा कोंबडा,न्हाप्ता सुळक्यांची जोडगोळी आणि सर्वात शेवटी आजोबा डोंगर !!!! अवर्णनीय!!!




पाचनईत पोहोचताना मात्र पूर्ण अंधार पडला होता. तुकाराम भोईरने नेहमीच्याच प्रेमाने स्वागत केलं. त्याच्या स्वच्छ सारवलेल्या अंगणात भटक्यांची मैफिल उत्तरोत्तर रंगू लागली !!! जेवणाचे गरमागरम दोन घास पोटात गेल्यावर तरतरी आली आणि गप्पांना उधाण आलं. बाराच्या ठोक्याला काहींच्या डोळ्यांनी साथ सोडल्यामुळे तर काहींनी उद्या सकाळी झोप पूर्ण न होण्याच्या भीतीने अंथरुणात धाव घेतली !! आजचा दिवसच साला भन्नाट होता !!!

पाचनईमधला रविवार उजाडला तोच मुळी डोळ्यासमोर कलाडगडाची दृश्य घेऊन !! पाचनईमधल्या बादड,भारमलांच्या अंगणात गाड्यांची संख्या वाढू लागली. हरिश्चंद्रावर आजही "जत्रा" भरणार ह्याचा हा पुरावा. आम्ही मात्र त्या पुरात वाहून जाणार नव्हतो ह्या विचारानेच सुखावलो. तुकारामच्या अंगणातूनच उत्तरेकडे कलाडगड आणि न्हाप्त्याची दुक्कल नजरेस पडत होती…धडकी भरवत होती. "जाताना ती पाप - पुण्याची कुंड बघून या बरं का !!" इति तुकाराम. पाप पुण्याची कुंड ?? असेल बुवा !!







पाचनई - पेठेची वाडी रस्त्यावरून कलाडगड आणि त्याचा अंगठा. कलाडच्या उजव्या सोंडेवरून गडावर जायला पायवाट आहे



पाचनईमधून कलाडगड पायथ्याच्या पेठेच्या वाडी कडे नेणारा नऊ किलोमीटर्सचा डांबरी रस्ता हळूहळू घाटाची वळणं चढू लागला.  पण स्वत:चं वाहन असेल तर कलाडगड चढण्यासाठी पेठेच्या वाडीत जाण्याची काहीच गरज नाही. पेठेच्या वाडीकडे जाताना रस्त्याच्या मधूनच एका झाडाखालून गडाची प्रशस्त पायवाट गेली आहे. पण स्थानिक माणूस सोबत नसेल तर ही सुरुवात सापडणं केवळ अशक्य !!! तुकारामचे सासरेच आम्हाला मार्गदर्शक म्हणून लाभल्याने आम्हाला ही सुरुवात झटकन सापडली. कलाडगडाची चढण प्रशस्त,सोपी तरीही अत्यंत खडी व काही ठिकाणी घसरगुंडी उडवणारी !! 




 जाताना वाटेत गडाच्या पाय-यांनाच शेंदूर फासून त्यांना देवपण देण्याचा प्रयत्न केला आहे !! पाय-याच त्या. त्यांच्यावर पाय ठेवून जायचं कसं ह्या प्रश्नाला आमच्याकडे मात्र उत्तर नव्हतं !! तास - सव्वा तासात गडाच्या भक्कम पाय-यांना सुरुवात झाली.



गडाच्या वाढत्या उंचीबरोबर आजूबाजूचा प्रदेशही नजरेत भरू लागला. पाठीमागचे सिंदोळा पर्वत,घनचक्कर,शिरपुंज्याचा भैरवगड आणि पाबरगड ह्यांच्या भव्यतेमुळे अंगावर मूठभर मांस चढलं !!




शेवटच्या टप्प्यात कलाडच्या कातळात खोदलेल्या अरुंद अशा खोदीव पावट्यांचा जिनाच आहे. तिरक्या रेषेत त्या वर सरकल्याने आणि खाली शेकडो फुट दरी आ वासून उभी असल्याने क्षणभर काळजाचे ठोके चुकले आणि "होल्ड" वरची पकड थरथरली. पण सह्याद्रीच्या ह्या वैशिष्ट्याला स्मरून हा जरासा कठीण टप्पाही लीलया पार झाला आणि अखेरीस आम्ही कलाडगड माथ्यावर प्रवेशलो. माथ्यावर पाऊल ठेवताचक्षणी उजवीकडे भैरोबाचं गुहावजा स्थान आहे. आमच्या ह्या भटकंतीतला हा तिसरा भैरोबा…आधीच्या दोघांप्रमाणे अनगड जागी वसलेला !!! काही भक्तांचं गा-हाणं ऐकायला तर काहींच्या धन्यवादाचा स्वीकार करायला !! आमच्याबरोबर असलेले पाचनईचे भारमल मामा सुद्धा अशाच निस्सीम भक्तांपैकी एक. ते ह्या भैरोबाच्या दर्शनासाठी कलाडगडाच्या वाटेवरच्या पायाला बोचणा-या दगडगोट्यातून,काट्याकुट्यातून आणि तापलेल्या कातळावरून…अनवाणीच आले होते !!!


कलाडगडचा सर्वोच्च माथा उजवीकडे ठेवत आणि डावीकडच्या खोल दरीचा मान राखत अरुंद निसरड्या पायवाटेने आम्ही आता गडाच्या पश्चिमेकडे धावत गेलेल्या सोंडेवर पोहोचलो. स्वागतासाठी सुरुवातीलाच थंडगार पाण्याचं टाकं !!! चव…निर्विवादपणे अप्रतिम. 


ह्याच सोंडेवर पुढे एक छोटीशी घुमटी अन त्याच्यासमोर शेंदूर फासलेले दगड आहेत. त्यांना दंडवत घालून आम्ही आता कलाडगडाच्या सोंडेच्या शेवटी पोहोचलो. स्वर्गानुभूती !!! 


कलाडच्या माथ्यावरून दिसणा-या सह्याद्रीच्या रूपाचं कवतिक कोणत्या शब्दात करावं !!! सह्याद्री नावाच्या जादुगाराने अगदी "फुरसत में" तयार केलेला हा प्रदेश. ३६० अंशातलं बेभान दृश्य वेड लावून गेलं !!! अजस्त्र,राकट,रौद्र,भीषण,अफाट,बुलंद,बेलाग…आता शब्दच सुचत नाहीयेत. ईशान्येकडे सिंदोळा डोंगर,घनचक्कर,शिरपुंज्याचा भैरवगड,पाबरगड त्याच्याच पुढे उत्तरेकडे कात्राकडा,करंडा,गुहीरीचे दार,आजोबा,पाथरा घाट,खाली कुमशेत गाव,वाकडी सुळका,बुधला,माळ डोंगर,वायव्येकडे कुमशेतचा कोंबडा,न्हाप्ता आणि पश्चिमेकडे हरिश्चंद्रगडाचं एकेक अंग….बालेकिल्ला,तारामती शिखर,टोलारखिंड,वेताळधार,रोहिदास शिखर,सादडे घाट,त्यापाठीमागे भोजगिरी,दौंड्या आणि अस्पष्ट दिसणारा निमगिरी !!! कलाडला खेटून शिवपिंडीसमोर बसलेल्या नंदिप्रमाणे दिसणारा कलाडचा अंगठा आणि कलाडच्या उत्तर पायथ्याचं टुमदार पेठेची वाडी गाव !!!! आहहा…डोळ्यांसाठी जणू सह्याद्रीने पेश केलेली मेजवानीच. आमचा जवळपास अर्धा तास नि:शब्द अवस्थेत गेला हे आम्ही त्या सह्यविश्वात हरवल्याचं मूर्तिमंत उदाहरण !!!!

न्हाप्ता सुळके




बसलेल्या नंदीप्रमाणे दिसणारा कलाडचा अंगठा  




टुमदार असं पेठेची वाडी गाव






कोंबडा सुळका

कलाडच्या माथ्यावर ना बुरुज,ना तटबंदी,ना दरवाजे,ना कोणा अनाम गडक-याचे जोते….थोडक्यात कोणतंही गडपण नाही !!! पण माथ्यावरून दिसणारं सह्याद्रीचं वेगळेपण मात्र शब्दांच्या….विचारांच्या आणि भावनांच्या परिसीमा ओलांडून जाणारं !!! बघताचक्षणी भावणारं आणि चिरकाल स्मरणात राहणारं !!! आजही हे वर्णन करताना ते दृश्य जसंच्या तसं डोळ्यासमोर उभं राहिलंय….आत्ताही अंगावर शहारा आणतंय !!!

पाचनईमध्ये परतलो तेच मुळी सह्याद्रीचे नजारे डोळ्यात साठवत. तुकारामच्या पडवीमध्ये अक्षरश: सांडलो तेव्हा उन्हाचा तडाखा वाढला. पण सह्याद्रीच्या अभूतपूर्व नजा-यांनी मनाची सगळी मरगळ घालवून पुन्हा एकदा तजेला दिला. तुकारामच्या अंगणात एकीकडे जेवण शिजत होतं तर दुसरीकडे गप्पांना उत आला. निरोपाच्या काही गळाभेटी कलाडगड पायथ्यालाच झाल्या तर काही हरिश्चंद्राच्या कड्यांनी अनुभवल्या. वाहनांचे मार्ग वेगळे झाले पण दोन दिवसात मनांचे मार्ग मात्र जुळले होते !! आधीच्या सह्यमेळाव्याच्या आठवणी जागल्या,ह्या मेळाव्यावर साधक - बाधक चर्चा…."विशेष कामगिरीचे" कौतुकसमारंभही पार पडले आणि पुढच्या मेळाव्याची स्थाननिश्चिती कुठेतरी भटक्यांच्या नकाशावर आकार घेऊ लागली !!!

विशेष कौतुकाचे शब्द मायबोलीच्या "टोळक्यात" नव्याने सामील झालेल्या आणि सर्वात लहान वयाचा  सदस्य होण्याचा मान पटकावलेल्या भोसरी रहिवासी अनिरुद्ध सुनील पाटील ह्याच्यासाठी !!! अवघे पाच वर्षाचं "वयोमान" पण उत्साह आणि सह्याद्री कोळून प्यायलेल्या भटक्याला लाजवेल असा.घरातूनच गिर्यारोहणाचं बाळकडू मिळालेलं !! त्यामुळे साहसाला वयाचं बंधन नसतं हे त्याने पुन्हा एकदा अधोरेखित केलं.  "छोटा भीम" बघायच्या वयात आणि वेळेत त्याला भीमकाय सह्याद्रीचं दर्शन घडवायला झटणा-या त्याच्या बापाचंही विशेष कौतुक !!



दोन दिवसात हरिश्चंद्राच्या परिघातल्या ह्या तीन अनवट आणि अनगड किल्ल्यांची सफर अनोखीच होती !! पंचक्रोशीसाठी ही भैरवाची ठाणी पण आमच्यासाठी मात्र सह्याद्रीतील श्रद्धास्थानं !! सोबत असणारे दर्दी भटके आणि सह्याद्रीतला बेभान करणारा माहोल….एका परिपूर्ण भटकंतीसाठी अजून काय हवं !!! 










Comments

  1. भैरोबा दुर्ग चढताना भेरल्या माडावर आम्ही शेखरू पहिली होती. अगदी दोन वर्षापूर्वीची गोष्ट.

    ReplyDelete
  2. lai bhaari.. apratim lihile aahes..

    ReplyDelete
  3. जबरदस्त रे ओंक्या…
    माबोकरांचा सह्यमेळावा अगदीच जमून आलाय…
    देवाच्या गाढवावर गेला असतास तर ह्या भागातले तिन्ही भैरवगड दिसले असते… असो…
    उत्तम लिखाण आणि जबरी फोटोज… as ujjwal…

    ReplyDelete
  4. (सॉरी, उशिरा प्रतिसाद देतोय...)
    सह्याद्रीच्या नंदनवनातील देखण्या दुर्गांची सफर आणि
    माबोकर ट्रेकर्सची साथ अशी भट्टी मस्त जमलीये...
    आमच्या टीमचे सणसणीत तंगडतोडीचे ट्रेक्स आठवले,
    थेट मुळा खोऱ्यात पोहोचवलंस...
    खूप खूप धन्यवाद!!!!
    आगामी ट्रेक्स आणि लेखनासाठी शुभेच्छा... :)

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

अरण्यवाटा.... !! - भाग एक

अरण्यवाटा.... !! - भाग दोन : अंतिम

पाऊस असा रुणझुणता.....